Ukrayna’nın Hazar Denizi’nde bir İran ticari kargo gemisine düzenlediği ve sivil bir denizcinin hayatını kaybettiği saldırının ardından, Tahran yönetiminin Ukrayna’ya ait bir Karadeniz limanını ya da kültürel değeri yüksek hedefleri balistik füzeyle vurmak için hazırlıklara başladı.
İran ve ABD arasındaki savaşla, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın kesişime neden olacak bu saldırının tüm dünyayı tehdit etmesi, alarma geçen diplomatların altında büyük bir ateş yaktı.
İranlı ve Batılı yetkililere göre, olayın hemen ardından başlatılan yoğun diplomasi trafiği sayesinde bir Dünya Savaşı’na dönüşebilecek olan saldırılar engellendi.
Süreçle ilgili The New York Times’a bilgi veren yetkililer, felaketin ne kadar yakınından geçildiğinin altını çizdi.
İRAN, UKRAYNA’DAN TAZMİNAT İSTEDİ
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı, pazar günü yaptığı açıklamada Ukrayna’nın düzenlediği saldırıyı Birleşmiş Milletler Şartı’nın ihlali olarak nitelendirmiş ve sosyal medya hesabından olayın cevapsız kalamayacağını duyurmuştu.
Ancak salı günü Ukraynalı diplomatların girişimleriyle Arakçı, Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Görüşmenin ardından açıklama yapan Arakçı, Sybiha’nın kargo gemisine yönelik saldırının kasıtsız olduğunu ilettiğini aktardı.
İran’ın da gerilimi tırmandırmak istemediğini belirten Arakçı, vatandaşlarına veya çıkarlarına yönelik her türlü saldırının kabul edilemez olduğunu vurgulayarak oluşan zararların tazmin edilmesi gerektiğini ifade etti.
Arakçı ayrıca, Avrupa Birliği’nin en üst düzey diplomatı Kaja Kallas ile de bölgedeki gerilimi azaltma yollarını değerlendirdi.
İRAN’IN ARKA KAPISI, HAZAR DENİZİ
ABD’nin Basra Körfezi’ndeki İran limanlarına uyguladığı abluka, İran’ın Hazar Denizi üzerinden Rusya ile yürüttüğü ticari ilişkileri kritik bir seviyeye taşıdı.
Hazar Denizi, iki ülke arasındaki hem açık hem de gizli ticaret trafiği için hayati bir ikmal rotası olarak öne çıkıyor.
Tahran merkezli analist Mehdi Rahmati ise İran yönetimine yakın bazı çevrelerin misilleme talep etmesine rağmen diğer kesimlerin sağduyu çağrısında bulunduğunu belirtti.
Rahmati, Ukrayna’nın ABD ve Avrupa’dan lojistik destek alan tecrübeli bir ülke olduğuna ve yeni bir savaş cephesi açmanın İran’a fayda sağlamayacağına dikkat çekti.
UKRAYNA NEDEN ÖFKELİ?
Bölgedeki dengelerin ne kadar süre kontrol altında kalacağı belirsizliğini korurken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy salı günü Washington’da Başkan Trump ile bir araya geldi ve Senatör Lindsey Graham için düzenlenen anma törenine katıldı.
Ukraynalı yetkililer, Rusya’nın İran’a Orta Doğu’daki ABD üslerine ait uydu görüntüleri sağladığına dair istihbaratı sunma sözü verdi.
Ukrayna tarafı, Rusya’nın saldırılarında İran yapımı insansız hava araçlarını ve parçalarını kullanmasından uzun süredir şikayet ediyor. Son gerilim, bu şikayetlerin kinetik hale dönüşmesi oldu.
